Παλιο-μέρα κι αυτή...

Το ανθρώπινο πλάσμα έχει προσαρμοστεί σε πολλά πράγματα κατά τη διάρκεια της πορείας του στο χρόνο και στους τόπους, αλλά το ένα που δεν κατάφερε να συνηθίσει ίσως να είναι όχι ο κίνδυνος, ούτε η ευθύνη ή η συνειδητοποίηση του θανάτου αλλά η αμφιβολία.

Και ίσως, αυτή μόνιμη κατάσταση αμφιβολίας ανάμεσα στις αποφάσεις, να είναι αυτό που μας σπρώχνει μπροστά, όπως η πείνα μας ωθεί να αναζητήσουμε τροφή.

Γιατί που θα ήμασταν αν όλα ήταν σίγουρα;

Έρωτα σε σκέφτομαι.

Δεν είναι πράγματα αυτά

Όσον αφορά τη μουσική, άσχετα με το είδος (ακούω σχεδόν τα πάντα) οι απαιτήσεις μου είναι δύο: πρώτον, να είναι σωστά εκτελεσμένο το μουσικό κομμάτι που θα ακούσω και δεύτερον, να είναι αυθεντικό, δηλαδή να μην είναι απλά ένα προϊόν αλλά να εκφράζει κάτι.

Μαντέψτε λοιπόν την έκπληξή μου, όταν  δίχως κανένα προηγούμενο, έπιασα τον εαυτό μου να συγκινείται από ένα κομμάτι που δεν έχει ούτε αυτά τα δύο στοιχεία, αλλά του λείπουν και άλλα σημαντικά, όπως συνοχή, μελωδία και στίχο.

Πράγματι, ακούγοντας το κομμάτι αυτό έστω και χωρίς προσοχή, θα διαπιστώσετε ότι είναι εξ αρχής κακογραμμένο, με προχειρότητα και ανοησία στο στίχο, παιδιάστικη απλότητα, άτσαλες αλλαγές και μάλλον παιγμένο χωρίς να έχει δουλευτεί με πρόβες, μιας και αν δώσει κανείς προσοχή θα δεί ότι δεν ηχούν καλά τα όργανα, αν και είναι κατά μεγάλο μέρος ηλεκτροσυνθεσάηζερ, ή κι εγώ δεν ξέρω πως ακριβώς λέγεται, όπως όταν παίζουν στο τέλος του γάμου οι βιολιτζήδες όπως να'ναι κι όπως τους βγεί.

Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, το στύλ του είναι τρομερά παλιομοδίτικο, προσπαθεί να μιμηθεί ίσως πουλόπουλο (τον οποίο επίσης δεν συμπαθώ) και στην προσπάθεια αυτή έχει στερήσει από το κομμάτι το ένα στοιχείο που ίσως θα το έσωζε, αυτό της αυθεντικότητας που άλλα λαϊκά κομμάτια έχουν.

Απλά μου θυμίζει κάποιον.

Τί να κάνω εγώ τώρα;

Με αισχύνη και ντροπή, το παραδέχομαι, ότι όχι μόνο μου αρέσει, αλλά συγκινούμαι κιόλας στο σημείο να αποτελεί το ένα κομμάτι που έχω χρησιμοποιήσει τις περισσότερες φορές για να συνοδεύσω τις αναρτήσεις μου.
Κρίμα τα πιάνα και οι χορωδίες, κρίμα η ροκ και η τζάζ, κρίμα και οι πινκ φλόηντ και οι τα μπλούζ.

Κρίμα, πολύ κρίμα... 

Θέλω να Βρίσω

Αθηνόβιο-σύστημα σημειώσατε ένα

• Έστειλες το πλοκάμι σου να μου μιλήσει και του είπα όσα ήξερα ότι ήθελε να ακούσει.
• Σα να είχα μασήσει το δόλωμα.
• Δεν είχα.
• Τώρα τρέχα.

Σα να μην έφταναν όλα τα άλλα

Δε με πειράζει που, ως γυναίκα, είμαι στο έλεος χιλιάδων ορμονών ανά δευτερόλεπτο.
Δεν με πειράζει που μερικές μέρες το μήνα περιορίζομαι και μένω μακριά από ορισμένα πράγματα που μου αρέσουν, ούτε με πειράζει ο πόνος της γέννας.
Δε με πειράζει που, πάλι ως γυναίκα, η γοητεία μου κρατά λιγότερο και μόλις φύγει αυτή, θα χαθεί και η επιρροή μου.
Δεν πειράζει που όσο έχω αυτή τη γοητεία δύσκολα με παίρνει κανείς στα σοβαρά, ούτε με πειράζει που μερικοί-μερικοί με βλέπουν μόνο ως αυτό που έχω ανάμεσα στο πόδια μου.
Δεν με πειράζει που εκτός από αυτά, έχω και την ευθύνη των πάντων, από τον μεγάλο άντρα πίσω από τον οποίο κρύβομαι και το καράβι που σέρνω, μέχρι τις προηγούμενες και τις επόμενες γενιές, παιδιά, εγγόνια, ανήψια, σόγια, και λοιπά.
Δεν με πειράζει που πρέπει να κουβαλάω κι άλλων τα "μπαγκάζια", μαζί με τα δικά μου.
Δεν πειράζει που οι διαθέσεις μου αλλάζουν σαν τον άνεμο και που κανείς δε με καταλαβαίνει.      
Δε με πειράζει καν που για να γίνω αρεστή και αποδεκτή πρέπει τον ήδη εξαίσιο εαυτό μου να τον καλλωπίσω κι άλλο, να τον φτιασιδώσω τόσο που να μην γνωρίζομαι, τόσο εμφανισιακά όσο, κυρίως, συναισθηματικά.
Δε με πειράζει που όσο καλή και αρεστή κι αν είμαι, μία μέρα αργότερα θα με προσπεράσει κάποια άλλη, μίας μέρας νεότερη.
Δεν με πειράζει που μου λένε, όποτε με πνίγει το δίκιο, ότι φταίνε "οι ορμόνες μου" ή ότι έχω περίοδο πάλι.
Δε με πειράζει που ο μόνος τρόπος να με ακούσουν είναι να γίνω στρίγγλα.
Δε με νοιάζει που, στην οικογένειά μου, πρέπει να είμαι από γιατρός και διαιτολόγος, μέχρι ψυχολόγος, σεφ, καθαρίστρια, δικτάτορας και κλόουν ταυτόχρονα, και επειδή όλα αυτά περνούν από το χέρι μου, μόλις πάει κάτι στραβά να σηκώσω και το βάρος της ευθύνης μόνη.
Δεν με πειράζει που δεν μπορώ να εξηγήσω σε κανέναν ακριβώς τί είναι αυτό που θέλω τελικά, παρόλο που στο μυαλό μου είναι ξεκάθαρο σαν το πρώτο φως του ήλιου.
Σε όλα αυτά είμαι συνηθισμένη εδώ και χιλιετίες, είμαι γενετικά σχεδιασμένη να τα φέρνω βόλτα και τα αντέχω.
Αυτό που με πειράζει, είναι ο άκαμπτος δυνάστης που με σφίγγει σα μέγγενη κάθε στιγμή και κάθε δευτερόλεπτο, το αχαρακτήριστα βάναυσο
σουτιέν.

Μη με πείτε και ακατάδεχτη!

• Έντεκα είναι τα πράγματα που πρέπει να σας πω για τον εαυτό μου, για να πάρω το βραβείο που μου έδωσε η φίλη μου η Τζιωρτζίνα εδώ, μη γνωρίζοντας το πρώτο από αυτά:

1. Τρελαίνομαι για μπλογκοπαίχνιδα! Μπλογκοπαίχνιδα δώσε μου και την ψυχή μου πάρε, μεταφορικώς βέβαια.
2. Το βλογάκι το'χω για να ξεδίνω, για να βγάζω ότι μαζεύεται στο τέλος της ημέρας, να ρίχνω μπινελίκι εκεί που ειδάλλως θα έπρεπε να χαμογελάσω ευγενικά, να λέω τα αφηρημένα μου χωρίς να με πουν αφηρημένη ή να λέω τα αναρχικά μου χωρίς να με πούν αναρχική.
3. Διαφορετικά άτομα σε διαφορετικές θέσεις στη ζωή μου έχουν σχηματίσει παντελώς διαφορετικές γνώμες για εμένα: κάποιοι με έχουν για καλό παιδί, άλλοι με έχουν για bitch, άλλοι πάλι με λένε αφελή κι άλλοι μου λένε ότι είμαι το εξυπνότερο άτομο που έχουν γνωρίσει στη ζωή τους. Είναι μερικοί που νομίζουν ότι είμαι δεξιά κι άλλοι που με έχουν για αριστερά. Ακόμα και για την ηλικία μου δεν έχουν κατασταλάξει και άλλοι με έχουν για πολύ νεότερη και άλλοι για πολύ μεγαλύτερη. Το ερμηνεύω ως εξής: παρόλο που εγώ η ίδια σε όλους τα ίδια λέω, ο ακροατής μου το βλέπει διαφορετικά ανάλογα με την δική του σκοπιά, δηλαδή η ίδια τρελή άποψη να ακούγεται πολύ αριστερή στον δεξιό και πολύ δεξιά στον αριστερό. Αυτό είναι το καλύτερο που μπορώ να κάνω.
4. Η φιλοσοφία μου για το σήμερα είναι η εξής: αν γίνεται το κάνουμε-αν δεν γίνεται δεν το κάνουμε.
5. Η φιλοσοφία μου για το εχτές; είναι η εξής: θα μπορούσε να γίνει, δεν έγινε, πάμε παρακάτω.
6. Η φιλοσοφία μου για το μέλλον είναι είναι η εξής: θα σας δείξω εγώ, θα δείτε τι θα πάθετε.
7. Η φιλοσοφία μου για τα λεφτά είναι η εξής: κράτα τα κι ας είν' και ρώγες.
8. Η φιλοσοφία μου για τα παιδιά είναι η εξής: δεν πρέπει να τα διδάσκεις αλλά να τους επιτρέπεις να μαθαίνουν.
9. Η φιλοσοφία μου για το σπίτι είναι η εξής: οι ακαμάτρες και οι λωλές έχουν τις τύχες τις καλές. Κάποια στιγμή, όταν ήθελα τα πάντα και δεν τα προλάβαινα, σκέφτηκα το εξής: το φαϊ αγοράζεται, η καθαριότητα αγοράζεται, τα ρούχα αγοράζονται. Η ψυχική υγεία αν χαθεί δεν αγοράζεται. Έτσι αποφάσισα να γίνω τεμπέλα και είμαστε όλοι χαρούμενοι. Φυσικά μέσα στα όρια της ογικής, μην πεθάνουμε κι από την μπίχλα. Απλά, εκεί που ήθελα το σπίτι απαστράπτον, πλέον αποφάσισα να παίξω ένα επιτραπέζιο με τα παιδιά ή να πάμε μία βόλτα, παρά να φτιάχνω πίτες να τα παχαίνω ή να μολύνω τον οικιακό αέρα με αναθυμιάσεις καθαριστικών που φέρνουν αλλεργίες και σύνδρομα μυστήρια.
10. Κουράζομαι τρομερά από τον θόρυβο. Με ησυχία μπορώ να δουλεύω όλη μέρα, με θόρυβο πέφτω λες και έσκαβα στο χωράφι.
11. Μου αρέσουν οι βόλτες, τα βιβλία, η μοναξιά, ο ύπνος, το διδάσκειν, οι αντιρρήσεις, να πείθω κόσμο, να ξεχνώ το ρολόι, να κάνω μίνι αποδράσεις όπου κανείς δεν ξέρει που βρίσκομαι, το πλύσιμο των πιάτων αλλά όχι το σιδέρωμα, μου αρέσει η βροχή αλλά και η λιακάδα, μου αρέσει η φρυγανιά με βιτάμ και μαρμελάδα φράουλα κι ένα ποτήρι κρύο γάλα.

• Ορίστε λοιπόν.

Η λεπτή διαφορά μεταξύ φάσεως και αφασίας

Από τότε που σε γνώρισα, σε ακούω να λες ότι περνάς φάση.

Την πρώτη φορά είπα, εντάξει, φάση είναι θα περάσει. Τη δεύτερη και την τρίτη έδωσες κάποιες λογικοφανείς και όχι εντελώς παράλογες προφάσεις, όπως ο στρατός, η δουλειά το ένα το άλλο.

Αλλά ξέρεις τι, ρε φίλε;

Όλο φάσεις περνάς και δε σε θυμάμαι να μην περνάς φάση ποτέ, μία περίοδο που να μην έχεις υπαρξιακά, που να μην έχεις φορεμένο προσωπείο οσιομάρτυρα και να μην κλείνεσαι στον εαυτό σου με βλοσυρό βλέμμα.

Καταλήγω λοιπόν στο συμπέρασμα ότι όλα αυτά δεν ήταν φάση, αλλά οι δικαιολογίες που λες στον εαυτό σου για να μην παραδεχτείς το αδιαμφισβήτητα αυταπόδεικτο γεγονός ότι είσαι ένας πουθενάς, ένας ανθυπομηδένας, που η μόνη του αρετή είναι η επιφανειακή σοβαρότης, που καλύπτει την εσωτερική έλλειψη στόχων και επιτευγμάτων.

Απόδειξέ μου το αντίθετο. Μη μου πείς ότι είσαι καλό παιδί και φιλοσοφημένο. Όλοι καλά παιδιά είναι και από φιλόσοφους γέμισε ο τόπος. Τί έχεις πετύχει, ποιά είναι τα έργα σου και οι ημέρες σου ως τώρα. Τί κέρδισε η γη έχοντας επενδύσει στη γέννησή σου, αυτό θέλω να ξέρω. Τί έχεις συνεισφέρει στον "κουμπαρά" του κόσμου;

Ή μήπως μόνο τη μιζέρια σου και την ακατάπαυστη γκρίνια σου, την υπεροπτική σου ειρωνεία έχεις αφήσει παρακαταθήκη σε όσους ατυχείς, παρερμηνεύοντας την βλοσυρότητά σου ως βάθος χαρακτήρα, μένουν κοντά σου; Γιατί δεν είναι και λίγοι εκείνοι που ξεγελιούνται από την αλαζονεία σου και νομίζουν ότι επειδή κάνεις σαν χαζογκόμενα (δε μου αρέσει αυτός, εκείνο μου βρωμάει, το άλλο μου μυρίζει,) ότι είσαι υπεράνω.

Ξέρε, φίλε που όλο φάσεις περνάς, ότι γνώμες έχουν όλοι. Η αξία δεν προφέρεται, κερδίζεται μέρα με τη μέρα όχι μόνο στην εργασία που έχει ο καθένας αλλά και στο πόσους ανθρώπους βοηθά, κάνει ευτυχισμένους, πόσοι άνθρωποι έχουν κάτι καλό να σου προσάψουν ή να παραδεχτούν για εσένα. Όχι με ψευτο-υπαρξιακά θεατρινίστικα ναζάκια, παριστάνω ότι σκέφτομαι άρα υπάρχω κοινωνικά και πουλάω μούρη για ποιοτικός... Στο βάθρο της αξίας δεν βάζεις εσύ τον εαυτό σου επειδή χωρίς να κάνεις τίποτα αυτο-χρίστηκες άξιος, αλλά σε ανεβάζουν οι άλλοι ως αναγνώριση μετά από μία ζωή γεμάτη προσπάθεια και σκληρή δουλειά.

Κι αν νομίζεις ότι είσαι κάτι άλλο επειδή περνάς φάση (τα τελευταία είκοσι χρόνια), τότε μάθε και τούτο: όλοι φάσεις περνάμε, αλλά δεν το κάνουμε και θέμα. Όλοι έχουμε πρόβλημα με τις δουλειές μας, με την οικογένειά μας, με το ταίρι μας ή με την υγεία μας, όλοι περνάμε κατάθλιψη, όλοι κάποια στιγμή δεν έχουμε όρεξη ούτε για τον εαυτό μας μερικές φορές, αλλά λέμε καλημέρα και καλησπέρα, όλοι ανεχόμαστε τον συνάνθρωπο όχι λόγω έλλειψης δυναμισμού ή χαρακτήρος, αλλά μέσα από την συνειδητοποίηση ότι όλοι τα ίδια σκεφτόμαστε και, μέσες-άκρες, όλοι τα ίδια περνάμε.

Γιατί αν περιμένεις να είναι όλα ιδανικά για να πείς καλημέρα ή καλησπέρα, αν περιμένεις να είναι σωστή η μουσική, σωστή η διακόσμηση, σωστό το φαγητό, σωστοί οι άνθρωποι σωστά τα πάντα για να συμμετέχεις στην κοινή ζωή, τότε θα περιμένεις πολύ.

Και με τη δουλειά που κάνεις, αυτό δεν είναι και το καλύτερο.

Δεν θα ξανα-ασχοληθώ μαζί σου γιατί με κούρασες. Βαρέθηκα να περιμένω πότε θα σου περάσει η φάση για να μας κάνεις την τιμή να πιείς ένα καφέ μαζί μας ή να δικαιολογώ τις χοντράδες σου και την αγένειά σου λόγω "φάσης".

Κατανοώ ότι δεν μπορείς να αλλάξεις το ποιός είσαι. Επίσης κατανοώ ότι οι δυσλειτουργείες αποτελούν τραυματικά κατάλοιπα. Ξέρω όμως ότι όταν κάποιος έχει καλή θέληση, και είναι ενήλικος, τότε τουλάχιστον κάνει μία προσπάθεια όχι να είναι αρεστός αλλά να μην προσβάλει τους γύρω του με την γαϊδουριά του και να μην φέρνει τους φίλους του στη δύσκολη θέση να δικαιολογούν την σκατένια του συμπεριφορά σε τρίτους ή ακόμα και να ντρέπονται για αυτόν.

Και κάτι τελευταίο. Κύριος δεν είσαι ανάλογα με τις συνθήκες αλλά, τις περισσότερες φορές, κόντρα στις συνθήκες. Κύριος λέγεσαι όταν ξέρεις τι να κάνεις και πως να φερθείς, από μόνος σου και ανεξάρτητα από το ποιόν του συνάνθρωπου, διότι το να είναι κανείς κύριος αποτελεί στοιχείο του καθενός, όπως το να είσαι ψηλός ή να σου αρέσουν οι τηγανητές πατάτες: δεν το κάνεις μόνο όταν βολεύουν οι περιστάσεις αλλά πάντα είσαι έτσι ανεξάρτητα από το περιβάλλον.

Έτσι είναι οι κύριοι, φέρονται όπως πρέπει, ακόμα και όταν είναι λίγο ανόρεχτοι ή όταν κάτι τους την έχει "σπάσει", όχι να κυκλοφορούν με μονίμως ξυνισμένη μούρη νομίζοντας ότι το να είσαι αγενής είναι σημάδι ανωτερότητος. Αν είχες νοιαστεί λιγάκι για κάποιον πέραν του εαυτού σου, θα ήξερες ότι ο πραγματικά ανώτερος άνθρωπος βλέπει με συμπάθεια και κατανόηση αυτούς που έχουν μικρότερη μόρφωση ή καλλιέργεια γιατί γνωρίζει ότι ο κάθε ένας από εμάς παίζει κάποιο ρόλο στον κόσμο και ότι κάτι έχει να προσφέρει, πάντα. Ο πραγματικά ανώτερος άνθρωπος, δεν είναι ούτε αλαζόνας, ούτε υπερόπτης, ούτε κακομαθημένος.


Αν δε σου αρέσει το περιβάλλον σου και το θεωρείς τόσο απαίσιο πια, τότε κάνε μας τη χάρη και άλλαξέ το.
Οι φάσεις είναι για τα δεκαπεντάχρονα.
Είσαι ενήλικος, πράξε αναλόγως.

Μεγάλο κρίμα (πως έχασα έναν πελάτη)

Θα αρχίσω τα δασκαλίστικα πάλι, οπότε συνεχίζεις, αναγνώστα, με δική σου ευθύνη.

Πριν από κάμποσα χρόνια ήταν ένα κοριτσάκι στην τάξη μου. Το κοριτσάκι αυτό ήταν πολύ αδύναμο στα μαθήματα αλλά, παραπάνω από αυτό, με ανησυχούσε σαν δασκάλα το γεγονός ότι έδειχνε μπερδεμένη σε όλα τα ζητήματα, πράγμα που ήταν προφανές όχι μόνο από το απλανές βλέμμα της αλλά και από την δυσκολία που αντιμετώπιζε να απαντήσει απλά ερωτήματα  όπως "Γιατί σου άρεσε αυτή η ταινία" ή άλλα που θέτουμε εμείς οι δάσκαλοι όταν θέλουμε να κάνουμε τα παιδιά να γράψουν έκθεση ή να εξασκηθούν στα προφορικά. Συμπεριφερόταν σαν χαζό.
Τι επιπλέον ώρες χωρίς χρέωση, τί απλοποίηση της ύλης, τί σκύψιμο πάνω από το θρανία...Με τίποτα  η κοπελίτσα αυτή δεν έδειχνε να μπορεί να ξεδιαλύνει το μπέρδεμα εντός της.
Εκτός από αυτή της την αδυναμία, το δεύτερο πιο ευδιάκριτο γνώρισμά της ήταν ότι οι γονείς της ήταν πλούσιοι. Φορούσε τα καλλίτερα ρούχα, τα μαλλιά της ήταν πάντα αυτό που λέμε "στην πέννα", φορούσε και χρησιμοποιούσε τα πιο μοδάτα αξεσουάρ. Η κασετίνα της ήταν γεμάτη πανέμορφα μολύβια, σβήστρες διαφόρων χρωμάτων και αρωμάτων, βραχιολάκια, κολιεδάκια, κοκ, την σχηματίσατε την εικόνα, θαρρώ.
Μία μέρα, ήρθε στο μάθημα με γούνα.

Τώρα, δεν θέλω να σχηματιστεί η λάθος εικόνα. Δεν έχω τίποτα εναντίον όλων αυτών των πραγμάτων και αν κάποιος έχει τη δυνατότητα να αποκτά όμορφα πράγματα, τότε ας το κάνει και με γειά του με χαρά του. Αυτό που έβλεπα με επιφύλαξη ήταν το βλέμμα της. Της έλεγα "Βάζουμε την κατάληξη -ing" και με κοιτούσε όπως ο πρωτόγονος το αεροπλάνο.

Δεν μπορεί, έλεγα, δεν μπορεί. Κάτι, κάπου μέσα στο κρανίο της πρέπει να λειτουργεί, αφού όταν παίζει με τα άλλα παιδάκια είναι μία χαρά, συζητά, γελά και συμμετέχει. Είτε κάνω κάτι λάθος, είτε κάτι άλλο συμβαίνει.

Το μυστήριο βρήκε τη λύση του όταν συνάντησα την μαμά. Η ματαιοδοξία αυτής της γυναίκας ήταν τόση που δεν επέτρεπε τίποτα άλλο στη ζωή της ούτε στη ζωή του κοριτσιού. Και, επειδή είμαι πολύ μεγάλο ρεμάλι, σκέφτηκα να "ψαρέψω" λίγο τη μαμά για να βεβαιωθώ για το συμπέρασμά μου λέγοντας "Μα τί όμορφη που είναι!".  Η εν λόγω μαμά αμέσως έχαψε αμάσητο το δόλωμα και μου εγκωμίασε επί μακρόν και με ενθουσιασμό τα κάλλη της θυγατέρας της, συνεχίζοντας με σχόλια για τις διακοπές τους στο τάδε ρηζόρτ και το ποιοί εκλεκτοί καλεσμένοι είχαν παινέσει την ομορφάδα του κοριτσιού.

Να, λοιπόν, το πρόβλημα. κανείς δε μιλούσε στο παιδί αυτό . Κανείς δεν της έμαθε να σκέφτεται τον κόσμο γύρω της παρά μόνο να ζώνεται και να περιφέρει γυαλιστερά πράγματα. Αυτό  είναι και το δυσκολότερο στη δουλειά ενός δάσκαλου, να μάθει στο παιδί να σκέφτεται, όταν το περιβάλλον του όχι μόνο δεν το βοηθά αλλά, ακόμα χειρότερα, το αποτρέπει.

Γενικά, σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν μπορείς να κάνεις και πολλά. Για αρχή βρήκα εξαιρετικά δύσκολο να της μάθω να βλέπει τί υπάρχει μπροστά στα μάτια της. Ειλικρινά, όταν της έλεγα "Σε αυτή την πρόταση λέει is  ή are; κοιτούσε την πρόταση και δεν το έβλεπε. Την έβαζα να ξαναδιαβάσει φωναχτά την πρόταση και μόλις έφτανε στη λέξη πετάγονταν ξαφνιασμένη με ένα επιφώνημα "Α! Νάτο!"

Έπρεπε να της μάθω την εξυπνάδα.

Η ιστορία διεκόπη απότομα όταν κάποια μέρα μία κοινή γνωστή, δική μου και την μάνας, με συνάντησε σε κάποιο μαγαζί. Επειδή αυτή η γνωστή για εμένα δεν ήταν απλώς γνωστή αλλά οικογενειακή φίλη, μπορούσα να μιλώ πιο ελεύθερα. Το κακό ήταν ότι δεν είχα δει τη μάνα που ήταν πίσω από κάτι ράφια. Δεν γνωρίζω για ποιό λόγο δεν εμφανίστηκε η ίδια αλλά η γνωστή μου με ρώτησε για το κοριτσάκι αυτό. Και τα είπα χύμα. Χρησιμοποίησα σκληρές λέξεις, όπως "στην ουσία παρατημένο" και ήμουν απόλυτη. Το πρόσωπο της γνωστής μου σκοτείνιασε απότομα και τότε κατάλαβα τη γκάφα μου. Βρήκα μία δικαιολογία κι έφυγα χωρίς να κοιτάξω πίσω. Την επόμενη ημέρα πρωί-πρωί το παιδί διέκοψε τα μαθήματα.


Δεν έχω κανέναν λόγο να πιστεύω ότι η μάνα θα άλλαξε τη στάση της ως προς την ανατροφή που έδινε στο κοριτσάκι, αλλά από την άλλη έχω μεγάλη πίστη στην πολυμορφία της ανθρώπινης μοίρας που καθημερινά μας εκπλήσσει, θρήσκοι γονείς να βγάζουν αναρχικά παιδιά, διαμάντια να βγαίνουν μέσα από βούρκους και , στην συγκεκριμένη περίπτωση, μία εν δυνάμει μπάρμπι να γίνει μεγαλώνοντας έξυπνη και σωστή γυναίκα.

Θα ήταν πολύ κρίμα, αν έχει κάποιο ταλέντο ή κάποια δύναμη το μυαλό της, να πήγε χαμένη με τόσο μάταιο τρόπο, να καταλήξει άλλη μία χαζογκόμενα που ταλαιπωρεί τους γύρω της και κρίνει τους άντρες από το αυτοκίνητό τους.

Ελπίζω να μην έγινε έτσι.

Τακτ και τρόποι

Είναι γνώρισμα του έξυπνου ανθρώπου να έχει αίσθηση της σωστής συμπεριφοράς σε κάθε κατάσταση.

Και ενώ υπάρχουν ένα σωρό συγγράμματα για το σαβουάρ βίβρ των σαλονιών, δεν υπάρχει τίποτα για το σαβουάρ βίβρ της ταβέρνας, το οποίο απέχει έτη φωτός από την δύσκαμπτη και υποκριτική ξυνίλα που αποπνέει το τόσο επιτηδευμένο πειθάρχημα των αισθημάτων.

Καταρχάς, το ντύσιμο.

Στην ταβέρνα δεν πρέπει επ' ουδενί λόγω να είναι κανείς ντυμένος υπερβολικά καλά και αυτό όχι γιατί θα έχει κανείς πρόβλημα, αλλά απλά είναι το περιβάλλον τέτοιο που πρακτικά δεν επιτρέπει και πολλά. Αν πας για παράδειγμα με τη γούνα, τότε στο τέλος της βραδυάς θα στεναχωρηθείς που θα μυρίζει τσίκνα και τσιγαρίλα. Αν πας με το κοστούμι, δεν θα μπορέσεις να απλωθείς με την άνεσή σου όταν το κρασάκι κάνει το θαύμα του. Αν πας με κοστούμι ή γούνα στην ταβέρνα, τότε δείχνεις υπερβολική ανασφάλεια και νεοπλουτισμό με τα οποία κανείς δεν έχει πρόβλημα αφ'ενός, αν νοιάζεσαι για το αν σε πουν ψωνισμένο μην το κάνεις αφ' ετέρου. Δεν είπαμε να πας σα γύφτος, αλλά μην σκάσεις μύτη και σαν δούκας.

Ανάλογα, και οι τρόποι μας πρέπει να ταιριάζουν με την άνεση και τη χαλαρή ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος: για να χαλαρώσουμε εμείς πρέπει και οι τριγύρω μας να είναι ήρεμοι, όχι σφιγμένοι και στην τσίτα να μετράνε ο ένας τα πηρούνια του αλλουνού, ή αν κοίταξε στραβά ο ένας τον άλλον, ούτε αν αντί "σεις" είπε κάποιος "σας".

Μπαίνοντας στην ταβέρνα, δεν περιμένουμε φανφάρες και τσιριμόνιες ούτε υποκλίσεις. Μόνοι μας θα καθήσουμε σε όποιο τραπέζι βρούμε, θα βγάλουμε το παλτό μας και είτε θα το κρεμάσουμε σε κάποιο καλόγερο ή κρεμάστρα υπάρχει ή σε κάποια καρέκλα, χωρίς να τραβήξουμε την καρέκλα για την γυναίκα της παρέας, Αυτή η ψευτο-αβρότητα κρύβει μεγάλη υποτίμηση για τις γυναίκες καθώς αποτελεί κατάλοιπο τρομερά βίαιων και άδικων ανδρικών κακοποιήσεων. Μόνη της θα κάτσει, αλλά και μόνη της θα αποφασίσει πως θα περάσει απόψε, μαζί σου, τί θα πιεί, τί θα φάει και πόσο θα γελάσει και σε ποιόν θα μιλήσει. Σαν κυρία του εαυτού της.

Μόλις καθήσουμε, θα έρθει κάποιος να ετοιμάσει το τραπέζι. Όταν συμβεί αυτό τότε αντί να περιμένουμε αμέτοχοι είναι καλό να συμμετέχουμε στο στρώσιμο του τραπεζιού σηκώνοντας και κρατώντας στον αέρα τυχόν αντικείμενα που βρίσκονται στο τραπέζι, όπως τασάκια, τιμοκατάλογους, αλατιέρες τα κλειδιά μας, κοκ μέχρι να απλώσει ο σερβιτόρος το κλασσικό χάρτινο από πάνω πλαστικό από κάτω τραπεζομάντηλο. Αν θέλουμε μπορούμε και να στερεώσουμε το τραπεζομάντηλο με τα γνωστά σε όλους πιαστράκια στο πλάι του τραπεζιού.

Όταν έρθει ο σερβιτόρος που θα πάρει την παραγγελία μας, τότε απλά παίρνουμε ότι θέλουμε χωρίς; πολλές τζιριντζάντζουλες και δεν ζαλίζουμε το κόσμο με υπερβολικές απαιτήσεις όπως βιολογικά, χωρίς το ένα, χωρίς το άλλο και διάφορες άλλες παραξενιές. Αν κάποιος θέλει υγιεινά  γκουρμέ ή κι εγώ δεν ξέρω τί άλλο, τότε βρίσκεται στο λάθος μέρος. Στην ταβέρνα πάμε για ψητά, τηγανητά και καλοψημένα, όχι για νερόβραστα ούτε για να κάνουμε δίαιτα.

Δεν φωνάζουμε "Γκαρσόν" ούτε "νεαρέ" ούτε "παιδί" ούτε τίποτα που να υποδηλώνει ότι ο πολύτιμος συνεργάτης που μας βοηθά να απολαύσουμε τη βραδυά μας είναι κατώτερος. "Φίλε" είναι η καταλληλότερη προσφώνηση, αν είμαστε άντρες. Οι γυναίκες συνήθως προτιμούν το "συγγνώμη" και όλοι είναι ευχαριστημένοι.

Κατά τη διάρκεια του γεύματός μας, δεν υπάρχει κάτι που να απαγορεύεται εκτός από ακρότητες στην κατανάλωση του αλκοόλ. Επιτρέπεται να ευθυμήσουμε, να μεθύσουμε, να τραγουδήσουμε στα τσακίρ κέφι, να γελάσουμε δυνατά, να πούμε ανέκδοτα ακατάλληλου περιεχομένου, δεν επιτρέπεται όμως να λιποθυμήσουμε ή να ξερνοβολάμε από το ποτό, γιατί αυτό είναι εξαιρετικά δυσάρεστο τόσο για εμάς τους ίδιους όσο και για τους άλλους που μας βλέπουν με αηδία να εξευτελιζόμαστε με αυτό τον τρόπο. Άσε που θα έχει άδοξο τέλος η βραδυά μας.
Επιπλέον, παρόλο που το να πίνει κανείς για πολλούς θεωρείται δείγμα μαγκιάς, το να ξερνοβολάς παραπατώντας μην ξέροντας που είσαι δείχνει ότι τελικά δεν είσαι και τόσο άντρας και το ποτό δεν το σηκώνεις τελικά, οπότε αντί για μάγκας βγαίνεις μ@*@*@ς, στην τελική, όπως τα άμαθα μαθητόπουλα στο πρώτο τους μεθύσι.

Αυτό που επιβάλλεται για να θεωρηθεί η βραδυά επιτυχημένη είναι να γίνει συζήτηση περί παντός επιστητού, από το τί κάναμε σήμερα μέχρι πολιτική, αθλητικά, ιστορίες από το στρατό, πρόστυχα ανέκδοτα, επιχειρηματικότης, κουτσομπολιό, πατρίς θρησκεία οικογένεια, και γενικά ότι μας έρθει στο μυαλό να το λέμε, γιατί (σε αντίθεση με τους ευρωπαίους που βγαίνουν όχι για να τα πούνε αλλά για να μεθύσουν) εμείς εδώ αυτό που θέλουμε είναι να αναπτύξουμε τις θεωρίες μας και χωρίς κρασί αυτό δεν γίνεται μεν, αλλά ούτε αν είσαι λιώμα στο χώμα είναι δυνατόν να το καταφέρεις.

Αφού φάμε και πιούμε κι έχει ευφρανθεί το είναι μας κι έχουμε ζεσταθεί και χαλαρώσει από το κρασάκι, και τα έχουμε πεί όλα, κάποια στιγμή αναπόφευκτα έρχεται η στιγμή να φύγουμε. Ζητάμε το λογαριασμό και πληρώνουμε στο περίπου χωρίς να το ψάξουμε και πολύ όπως κάνουν στις υποτιθέμενες πολιτισμένες χώρες, που βγάζουν κομπιουτεράκι και κάνουν εξισώσεις μην τυχόν και πληρώσουν ένα σέντσι παραπάνω. Δίνει ο καθένας από την παρέα όσο περίπου οφείλει και αυτός τα δίνει όλα μαζί στον σερβιτόρο. Αν τύχει να έχουμε ρέστα, τότε παραδοσιακά πρέπει να κάνουμε ότι τσακωνόμαστε για το ποιός θα τα πάρει, κάποιος επιβάλλεται να πεί "Δεν υπάρχει περίπτωση. Ασ'τα εκεί να τα πάρει το γκαρσόν" και κάποιος άλλος θα τα πάρει τελικά. Είναι αυτός που θα κεράσει την επόμενη φορά που θα έρθουμε στην ταβέρνα.

Βγαίνουμε από την ταβέρνα με το κεφάλι ελαφρύ, περπατώντας αργά , συνεχίζοντας την κουβέντα σουρωμένοι μέχρι το μεταφορικό μας μέσο όλη η παρέα μαζί. Στεκόμαστε εκεί κανα δεκάλεπτο συζητώντας ακόμα και μην θέλοντας να το πάρουμε απόφαση ότι η βραδυά έληξε και μετά πάμε σπίτι και χωνόμαστε στα παπλώματα για έναν όμορφο ύπνο.

Δε με βοηθάς

Πάνω που λέω ότι πήρα μία απόφαση, με μία κουβέντα που μπορεί να είναι και κατά τύχη αρχίζω πάλι με τις αμφιβολίες και τα ίσως, και τα σουπα-μούπες.
Αίσχος, κατά τη γνώμη μου και το καταγγέλω δημοσίως: ζητώ να ληφθούν πάραυτα μέτρα κατά των απερίσκεπτων λόγων και κατά των σατανικών συμπτώσεων, κατά των λογικών αποφάσεων και ΚΥΡΙΩΣ κατά της υπομονής.
Επιτέλους δηλαδή!
Ε, μα, ως εδώ με έχεις φτάσει!

Ηλίθια/-ος

Είχα κάποτε τρείς φίλες. Ήταν στο λύκειο. Η μία ήταν πολύ μικρότερή μου, η Σούλα, και οι άλλες δύο ήταν συμμαθήτριές μου, η Ντίνα και η Βάσω.

Περνούσαμε όλες τις ώρες μαζί, τα λέγαμε όλα και όλο γελάγαμε, ακόμα και στις αναποδιές, όταν παίρναμε κακούς βαθμούς ή όταν αυτός που μας άρεσε δεν ανταποκρίνονταν ή όταν είχαμε σπαστικά προβλήματα με τα αδέρφια ή με τους γονείς μας.

Μετά το σχολείο παραμείναμε κολλητές, παρόλο που μπήκε η απόσταση και οι διαφορετικές κατευθύνσεις της ζωής ανάμεσά μας: η μία νοσοκόμα, η άλλη παντρεύτηκε, ή άλλη ξενιτεύτηκε κι εγώ έγινα δασκάλα.

Κάποια στιγμή όμως, απομακρύνθηκαν από εμένα με τρόπο που με έκανε να νοιώσω πολύ ηλίθια.

Η μία, η Βάσω, δεν ήταν ειλικρινής μαζί μου. Μία μέρα, στην τρίτη λυκείου, γράφαμε μία έκθεση με ελεύθερο θέμα στην οποία εγώ, νέα κι άμυαλη, εξέφρασα αμφιβολίες για την ορθότητα του να φέρνει κανείς στον κόσμο ένα παιδί γνωρίζοντας ότι θα του μεταδώσουμε κάποια σοβαρή πάθηση και κατά πόσο ήταν τελικά κακή η ευγονική (αν και τότε η λέξη αυτή δεν υπήρχε στο λεξιλόγιό μου) και κατά πόσο ήταν σωστό να δαπανάται ενέργεια και πόροι σε κάποιον που θα πεθάνει εκατό τις εκατό πριν κλείσει τα δέκα, ας πούμε. Εντάξει, μή βαράτε, είπαμε ήμουν νέα κι άμυαλη! Η έκθεση ήταν καλή και η καθηγήτρια τη διάβασε στον αίθουσα την επόμενη ημέρα (και χωρίς φροντιστήρια, παρακαλώ!) Στο διάλειμμα η Βάσω ήταν "κάπως" και όταν παινεύτηκα για την επιτυχία μου στην έκθεση, η Βάσω μου πέταξε ένα "Δηλαδή σύμφωνα με εσένα εγώ έπρεπε να πεθάνω" κι έφυγε τρέχοντας. Έμεινα άναυδη, έτρεξα μετά να την προλάβω και την ρώτησα γιατί το είπε αυτό. Δεν απάντησε. Την ξαναρώτησα τις επόμενες ημέρες αλλά δεν μπόρεσα να αποσπάσω τον λόγο για το ξέσπασμά της. Μετέπειτα, όποτε τη ρώταγα για το θέμα, όλο μου έλεγε ότι ποτέ δεν θα κάνει παιδιά, ότι κάτι είχε το στομάχι της και άλλα, διαφορετικά κάθε φορά πράγματα, ακόμα και όταν πήγε στην Αγγλία για να κάνει εγχείρηση, ακόμα και όταν γύρισε. Δεν κατάλαβα ποτέ αυτή τη στάση. Δεν με εμπιστεύονταν; Μήπως ήταν κάτι που την στεναχωρούσε τόσο που να μην μπορεί να το χειριστεί; Δεν ξέρω, γιατί δεν μου το είπε ποτέ. Αυτό που ξέρω είναι ότι πάντα μου φερόταν σα να ήταν η μεγάλη μου αδερφή, ότι παρόλο που ήταν σε όλα τα άλλα ειλικρινής μερικές φορές γινόταν απόμακρη και ότι κάποια στιγμή δεν έβρισκα νόημα στο να παίζω κρυφτούλι γύρω από ένα δέντρο που λέγεται "μυστική πάθηση", γιατί κάποια στιγμή όλο εκεί κατέληγε η κουβέντα και πάντα κάναμε τον γύρο για να μην πέσουμε πάνω του και καταλήγαμε να κοιτάμε αμήχανα κάτω όταν ανέφερε κάτι όπως "εγώ δεν θα παντρευτώ ποτέ" ή "δεν μπορώ να το φάω αυτό" ή "ελπίζω να ζήσω μέχρι τότε". Μετά παντρεύτηκα και εκείνη το'ριξε στη δουλειά, σταμάτησε η τακτική αλληλογραφία, αραίωσαν οι επισκέψεις και τελικά συνειδητοποίησα ότι ενώ έπαιρνα τηλέφωνο για να της ευχηθώ για τη γιορτή της ή για να δω τι κάνει, εκείνη έρχονταν στην Πρέβεζα χωρίς να με πάρει τηλέφωνο να βρεθούμε, ή ότι έβγαινε με την Ντίνα χωρίς να με συμπεριλάβουν στα σχέδιά τους, κοκ. Δε μου άρεσε, αλλά ήξερα ότι, πλέον, Βάσω τέλος.

Η άλλη, η Ντίνα, παντρεύτηκε νωρίς τον σχολικό της έρωτα, αλλά κράτησε επαφή για πολύ καιρό χωρίς ο γάμος της να μπεί εμπόδιο στη φιλία μας, αν και τον άντρα της ποτέ δεν τον συμπάθησα. Με την Ντίνα δεν είχαμε και πολλές ομοιότητες. Εκείνη διάβαζε ωροσκόπια και τιβι ζάππινγκ ενώ εγώ ήθελα να πηγαίνω θέατρο και να διαβάζω και να κάνω μεγάλες συζητήσεις. Δεν με πείραζε που το λεξιλόγιό της αποτελούνταν από μόλις και μετά βίας τα βασικά, αλλά στην πορεία φάνηκε ότι ήταν άνθρωπος χωρίς ανησυχίες, χωρίς γνώμη και χωρίς απώτερο σκοπό. Και πάλι στην αρχή αυτό δεν ήταν αρκετό για να μειώσει την αγάπη μου για την φίλη μου, και ήταν πολύ σταδιακό αυτό που συνέβη, εγώ είχα ολοένα και περισσότερη δουλειά, τη χορωδία, το θέατρο, τα ιταλικά, το ραδιόφωνο και τον χορό, ενώ η ντίνα εξακολουθούσε να ασχολείται με τα ζώδια και τα τηλεπεριοδικά, ο χρόνος μου ήταν λίγος, βλεπόμασταν λιγότερο και ξάφνου, δεν μου έλλειπε πια. Κάποια στιγμή, είχαμε δύο χρόνια περίπου να βρεθούμε και βρισκόμουν στα Χανιά με τον σύζυξ, όταν ξάφνου με παίρνει τηλέφωνο η Ντίνα ζητώντας να της βρούμε δωμάτιο για μία εβδομάδα γιατί θα ερχόταν να μας επισκεφτεί. Σαν γνήσιο ζώον που ήμουν ακόμα τότε, σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραία να είχα την φίλη μου εδώ (στα Χανιά) και ότι ήταν τέλεια ιδέα εκ μέρους της να με επισκεφτεί. Όταν ήρθε, όμως, μου ξεφούρνισε ότι είχε κανονίσει άλλες διακοπές με άλλη παρέα αλλά για κάποιο λόγο ματαιώθηκαν και  έτσι κατέληξε στα Χανιά μαζί μου. Δεν είπα τίποτα, γιατί πάντα υπάρχει το τεκμήριο της αθωότητας και περίμενα να δω τί θα έκανε όταν γυρνούσαμε στην Πρέβεζα. Δεν έγινε τίποτα, ούτε φωνή, ούτε ακρόαση. Ούτε ένα τηλέφωνο. Μετά παντρεύτηκε ξανά, χωρίς να με καλέσει.
Είπα, τότε, Ντίνα τέλος, αφού έτσι το θέλει. Με το ζόρι αυτά τα πράγματα δε γίνονται. ίσως στις επόμενες διακοπές, αν δεν της κάτσει καλύτερη παρέα...

 

Η άλλη, η Σούλα, και αυτή κράτησε επαφή για πολύ καιρό, μέχρι που έφυγε από την Πρέβεζα και έμπλεξε σε άλλη ζωή. Ήξερα ότι μερικές φορές μέσα στους στρόβιλους μίας καινούριας, συναρπαστικής ζωής οι άνθρωποι μερικές φορές απομακρύνονται και ότι τυχαίνει μερικές φορές να ξεχνάμε για λίγο τους άνθρωπους, αλλά επανερχόμαστε, μερικές φορές. Όταν μετά από δέκα χρόνια με πήρε τηλέφωνο από το ντουμπάι χάρηκα πάρα πολύ, χάρηκα που την άκουσα και που ακούγονταν χαρούμενη και, ακόμα περισσότερο, χάρηκα όταν μου ανακοίνωσε πως θα έρχονταν στην Πρέβεζα. Μερικούς μήνες μετά, με ειδοποίησε ότι γύρισε και ότι θα έρχονταν στο σπίτι και ότι θα μου έφερνε μάλιστα και ένα δώρο. Άσε τα δώρα κι έλα της είπα. Ήρθε με τον σύζυγό της και με μία ανοιχτή κούτα τεράστια που περιείχε κάτι πλαστικά εξαρτήματα, κάτι σωλήνες και φυλλάδια. Μου έκανε μία παρουσίαση για μία βρύση με φίλτρο που, ειδικά για εμάς, δεν θα κόστιζε 500 ευρώ αλλά μόνο 200 (τα νούμερα είναι  τυχαία, δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς) και μας ζήτησε να της προτείνουμε και άλλους που ίσως θα ενδιαφέρονταν για τη βρύση-φίλτρο. Μόλις τελείωσε η παρουσίαση, έφυγε. Κοιτάχτηκα με τον σύζυγα, κουνώντας το κεφάλι. Για άλλη μία φορά, είπα ότι μερικές φορές οι άνθρωποι κάνουν απερισκεψίες, ότι μερικές φορές μέσα στον ενθουσιασμό μπορεί να μην σκεφτούμε καλά ή ότι απλά μερικές φορές οι άνθρωποι κάνουν λάθη χωρίς λόγο ιδιαίτερο, έτσι απλά. Της ζήτησα πολλές φορές να βγούμε μαζί να τα πούμε, να πιούμε κανα κρασάκι όπως παλιά, αλλά αρνήθηκε όλες τις φορές. Με κάλεσε στο σπίτι της και πήγα, για να βρεθώ μπροστά σε μία επίδειξη πλούτου και σύζυγου, αυτό κόστισε τόσο, εκείνο κόστισε τόσο, αυτό το φέραμε από εκείνη τη χώρα, ο άντρας μου κερδίζει τόσα, κοκ. Και πάλι, της ζήτησα να βγούμε μαζί για να τα πούμε "σα γυναίκες" για να μπορούμε να μιλήσουμε "χωρίς τους άντρες" αλλά κάθε φορά αρνήθηκε, πολλές φορές, ξανά και ξανά. Δεν δέχθηκε να ξανα-έρθει στο σπίτι όταν την κάλεσα και ο μόνος τρόπος να βρεθούμε ήταν να πάμε εμείς ως το χωριό έξω από την Πρέβεζα, όπου έμεναν. Προφανώς, δεν ήταν η φιλία που της έλειπε, αλλά μία φίλη αξεσουάρ για να μην είναι άδεια μία γωνιά στο σαλόνι. Απλά, απλούστατα, Σούλα τέλος.

Αυτό που με στεναχώρησε περισσότερο από όλα ήταν ότι, πριν δεχτώ ότι οι φιλίες αυτές έληξαν άδοξα, ταλαιπωρούσα το μυαλό μου, τί να είχα κάνει στραβά, μήπως είχα πεί κάτι που να τις είχε στεναχωρήσει ή μήπως είχα κάνει χωρίς να το καταλάβω κάποια γαϊδουριά. Έψαχνα τρόπο να επαναφέρω την αρχική φιλία, να δω μήπως ήταν απλά μία παρεξήγηση ή μήπως κάτι άλλο είχε γίνει. Όταν όμως φάνηκε ότι τελικά δεν είχε γίνει τίποτα από όλα αυτά αλλά για διαφορετικούς λόγους στη καθεμία, δεν τους ήμουν αρκετή, τότε θύμωσα, γιατί εγώ δεν είχα πρόβλημα ούτε με την μυστική πάθηση της Βάσως, ούτε με την έλλειψη φιλοδοξίας της Ντίνας, ούτε με την ματαιοδοξία της Σούλας και ότι για εμένα όλα αυτά ήταν απλώς συμπτώσεις, όπως το να έχει κανείς μεγάλη μύτη ή καστανά μαλλιά ή να φοράει τριανταοκτώ νούμερο παπούτσι: ενώ εγώ είχα δεχτεί τις ιδιαιτερότητες αυτές, εκείνες εξακολουθούσαν να φέρονται ενοχικά και η ενοχή αυτή τις έκανε να μη με θέλουν κοντά τους.
Και σκέφτηκα τότε, δεν μπορώ να αρρωστήσω για να μη νιώθει άσχημα η Βάσω, ούτε να κατεβάσω τις προσδοκίες μου για να μη βαριέται η Ντίνα με τα κουλτουριάρικά μου, ούτε να παίξω τις πλούσιες κουμπάρες με τη Σούλα. Δεν είχα τα ψυχικά αποθέματα να το κάνω αυτό. Ένιωσα τότε ακόμα πιο ηλίθια γιατί, μέχρι να το καταλάβω αυτό, ένιωθα εγώ τις ενοχές.

Και σκέφτηκα ακόμα, ότι αν είχαν δεχτεί οι ίδιες τον εαυτό τους και δεν είχαν επενδύσει σε πράγματα που δεν είχαν, τότε δεν θα τις ενοχλούσε τόσο πολύ που ήμουν διαφορετική από αυτές.
Όλα αυτά, βέβαια, είναι όσα συμβαίνουν μέσα στο μυαλό μου, απλές υποθέσεις, γιατί ούτε μία από αυτές δεν μου παραπονέθηκε ποτέ για το οτιδήποτε, άρα μόνο τα συμπεράσματα του μυαλού μου έχω για να πορευτώ.

Τι ωραία που θα ήταν αν οι άνθρωποι μιλούσαν...

Ηλιοστάσιο κι Αηδίες

Ηλιοστάσιο είναι το πραγματικό φυσικό φαινόμενο.
Χριστούγεννα είναι τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες, τα κάλαντα και το δέντρο με τα στολίδια ολοτρόγυρα στο σπίτι, είναι το αγαπημένο φαγητό που έφτιαξε η γιαγιά ή η μαμά του κάθε σπιτιού, είναι οι μερικές μέρες ανάπαυλα, είναι όλα αυτά μαζί.

Το ηλιοστάσιο είναι το φυσικό φαινόμενο, φυσικά.
Δεν μας λέει όμως τίποτα σαν λέξη αν δεν το συνδυάσουμε με την γιορτή και  με την ζέστη που δίνουμε ο ένας στον άλλον.

Καλά Χριστούγεννα!

Το κόλπο

Είναι εύκολο όταν έχεις να κάνεις με πολλούς ανθρώπους να πέφτεις στην παγίδα του κόλπου, δηλαδή να αντιμετωπίζεις τους άνθρωπους σαν περιπτώσεις: σε αυτές τις περιπτώσεις κάνω αυτό, σε εκείνες το άλλο, κοκ.
Δουλεύοντας με τα παιδιά, ωστόσο, και έχοντας διαβάσει αρκετά επί του ζητήματος αυτού, και έχοντας γίνει μάνα, φυσικά, είδα ότι αυτό είναι λιγότερο αποτελεσματικό διότι ποτέ κανένας άνθρωπος δεν είναι ίδιος με κανέναν άλλον και, μάλιστα, πολλές φορές τυχαίνει το ίδιο άτομο να παρουσιάζει διαφορετικές συμπεριφορές κατά περίσταση, με την πάροδο του χρόνου ή ανάλογα με τις συνθήκες που διαμορφώνονται κάθε φορά.
Φυσικά, το ζήτημα είναι τί επιδιώκει κανείς.
Αν είσαι δάσκαλος σε αίθουσα επιδιώκεις κάτι πολύ διαφορετικό από μία εταιρεία που προωθεί ένα προϊόν ή από οποιοδήποτε άλλον που κάτι περιμένει από τον συνάνθρωπό του, όμως αν καθήσεις και το καλοσκεφτείς το "κόλπο" πετυχαίνει μόνο την πρώτη φορά, ενώ κάθε επανάληψη επιφέρει την ανία και, αναπόφευκτα, την αναποτελεσματικότητα.Ειδικά όταν πρόκειται για παιδιά, που έχουν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, το κόλπο είναι ασύμφορο, διότι μόλις γίνει αντιληπτό ως τέτοιο, χάνει την αποτελεσματικότητά του, δεν ξαναπιάνει και μένεις μόνος να φωνάζεις "κάντε το" ενώ τα καθαρματάκια σε κοιτάνε χασκογελώντας.
Για παράδειγμα, στα δικά μου παιδιά, όταν ήθελα να τα καταφέρω να κάνουν κάτι απλό, όπως να φάνε το φαγητό τους ή να μαζέψουν το δωμάτιό τους, το κάθε κόλπο έπιανε μία μόνο φορά, ακόμα και όταν τους έταζα κάτι, το οποίο τελικά έβρισκαν ότι δεν άξιζε τον κόπο, όταν είδαν ότι επρόκειτο για ευγενικό εκβιασμό.
Έτσι, κατέληξα στο υπέρτατο κόλπο, αυτό του μη-κόλπου.
Δεν θα το χαρακτήριζα ως ειλικρίνεια, μιας και υπάρχει κάποιος απώτερος σκοπός, το να κάνεις κάποιον να κάνει κάτι, αλλά είναι ότι εντιμότερο υπάρχει σε κόλπο διότι δεν εξαπατάς, δε λες ψέματα ούτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πονηρούς σκοπούς μιας και αν είσαι πονηρός πρέπει να πείς ψέματα.
Χρειάστηκε οικειοθελώς να ξεμάθω ότι είχα μάθει έως τώρα.
Μπαίνοντας στην αίθουσα, η οποία μπορεί να έχει παιδιά με προβλήματα, με αγωνίες, καλομαθημένα ή κακομαθημένα, κοκ είναι πολύ εύκολο να αρχίσεις να εφαρμόζεις "κόλπα"  όχι μόνο για τα παιδιά αλλά και για να μην σου προσάψει κανείς τίποτα, για να μην έρθει κανένας έξαλλος γονιός να σε σφάξει ή για να μην αρχίζεις να χάνεις μαθητές με τη σέσουλα και μετά τρέχα γύρευε.
Αυτός ακριβώς ο φόβος είναι που μας κάνει κακούς δάσκαλους και γονείς.
Αυτά τα πράγματα θα συμβούν ούτως ή άλλως, οπότε καλά θα κάνει ο κάθε ένας από εμάς να τα δεχτεί και να προχωρήσει παρακάτω. Ακόμα και ο χριστός είχε εχθρούς, σωστά;
Μπαίνοντας λοιπόν στην αίθουσα, αυθυποβάλλω τον εαυτό μου σα να είναι κάθε φορά η πρώτη φορά.
Λες και ο άτακτος μαθητής δεν έχει κάνει ποτέ πριν αταξία, λες και ο καλός μαθητής δεν έχει πάρει ποτέ ξανά άριστα. Όταν το κάνουν, δεν αναφέρω όοοοοολες τις φορές που ο άτακτος υπήρξε άτακτος, αλλά του εξηγώ για ποιό λόγο η συγκεκριμένη φορά αποτελεί σφάλμα. Μόνο.
Όταν ο άριστος πάρει άριστα, τον συγχαίρω με τον ίδιο ενθουσιασμό όπως την πρώτη φορά.
Δεν επιδιώκω να μάθω το ιστορικό ή τις οικογενειακές καταστάσεις των μαθητών, διότι με επηρεάζει και αντί να δω το ίδιο το παιδί, βλέπω πίσω από αυτό τους πλούσιους ή φτωχούς γονείς τους, την καλή ή κακή του σχέση με αυτούς, κοκ, οπότε προτιμώ αυτά να τα μαθαίνω αφού έχω πρώτα σχηματίσει μία καλή σχέση με το ίδιο το παιδί.
Και ,κοίτα το περίεργο, αυτοί που χρειάζονται την περισσότερη προσοχή, είναι εκείνοι που την αποφεύγουν περισσότερο. Αν τον αφήσεις στην ησυχία του έναν τέτοιο τύπο, τις περισσότερες φορές είναι σίγουρο ότι θα βγεί από το καβούκι του για να διεκδικήσει το μερίδιο προσοχής που του αντιστοιχεί, ενώ αν προσπαθήσεις με τεχνητό τρόπο να το εκμαιεύσεις, τότε όσο εσύ προσπαθείς, τόσο αυτός τραβιέται όλο και βαθύτερα στο καβούκι του.
Έτσι λοιπόν, όλα αυτά δεν τα ρωτάω όταν μπαίνω στην αίθουσα, παρά μόνο αφήνω τις προσωπικότητες να ξετυλιχτούν από μόνες τους, μπροστά στα μάτια μου.
Αναπόφευκτα, διότι δεν μπορείς να μην είσαι το επάγγελμά σου, αυτή η τακτική πέρασε και στην υπόλοιπη ζωή μου.
Το κόλπο του μή-κόλπου έκανε τη ζωή μου πολύ πιο εύκολη, διότι από παντού μας μαθαίνουν να ψάχνουμε για διπλά νοήματα στα πάντα.
Έπαψα να το κάνω.
Παρόλο που, όπως όλοι γνωρίζουμε, υπάρχουν πονηροί και ψεύτες άνθρωποι, είναι πολύ ψυχοφθόρο να τους εκλαμβάνεις όλους ως τέτοιους και η μόνιμη καχυποψία είναι που ,στο τέλος, σε κάνει ρεμάλι.
Έπαψα να προσπαθώ να ελέγξω τους γύρω μου και αυτό είναι η μεγαλύτερη ελευθερία που υπάρχει, να μην εξαρτάται η δική σου ευτυχία από το τί θα κάνουν οι άλλοι.
Έπαψα να αναρωτιέμαι τί εννοούσε ο ένας όταν είπε αυτό και τί εννοούσε ο άλλος όταν είπε το άλλο, και αντί για αυτό σα χαζό δεχόμουν αυτό που έλεγαν οι λέξεις τους, και απαντούσα σε αυτές σα να επρόκειτο για αληθινές λέξεις.
Άλλωστε, ακόμα και αν πείς σε κάποιον "νομίζω ότι εννοείς κάτι άλλο" δεν έχει στην ουσία αποτελέσματα, γιατί αν κάποιος είναι πονηρός και ψεύτης, ακόμα και αν τον πιάσεις στο ένα σε λίγο θα σου πεί άλλο, οπότε άστον να νομίζει ότι με κορόιδεψε, να δούμε τί θα καταλάβει.
Τις περισσότερες φορές, η τύχη η ειρωνική, τα φέρνει έτσι που να έρχεται η στιγμή να του τρίψεις το ψέμα στα μούτρα, να του πείς "Μα, εσύ δεν είχες πεί αυτό τότε;" αλλά τί νόημα έχει;
Δεν πειράζει.
Από την άλλη μεριά, μην νομίσει κανείς ότι το αθηνόβιο είναι και κανένας ανθρωπομαγνήτης, ε;
Δυο-τρείς φίλους και αυτούς στη χάση και στη φέξη τους βλέπω.
Μην νομίσετε δηλαδή ότι με αυτή την τακτική θα γίνετε δημοφιλείς και σας πάρω στο λαιμό μου....
Άσε που χρειάστηκαν δυο-τρία ξεγυρισμένα nervous breakdowns μέχρι να βρω την εσωτερική γαλήνη!

Πως αλλιώς;

Είναι πολλά επαγγέλματα που σε φέρνουν σε επαφή με πολλούς ανθρώπους σε καθημερινή βάση, λίγα όμως σου δίνουν τη δυνατότητα της κοντινής επαφής όσο του γιατρού ή του δάσκαλου, πράγμα που σε κάνει να αναλογίζεσαι γιατί αυτοί οι δύο είναι οι μωρότεροι, κατά τη γνωστή ρήση.

Είναι φορές που, ειδικά όταν έχει κανείς μία κάποια πείρα και, απαραίτητη προϋπόθεση, το ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, μπορεί να διαγνώσει διάφορα, να διαβάσει σχεδόν τη σκέψη του συνάνθρωπου που με μάτια όλο εμπιστοσύνη και προσμονή περιμένουν τη γνώση να εκπορευτεί από τα χείλη σου.

Είναι φορές που προσωπικά με κάνει να στεναχωριέμαι πολύ το πόσο πρόθυμοι είναι οι άνθρωποι να "χάψουν" ότι τους πείς, χωρίς αντίρρηση, χωρίς αμφιβολία, χωρίς ερώτηση καμμία. Έχουν τόση ανάγκη να πιστέψουν, αλλά όχι μόνο αυτό, είναι τόσο απελπισμένοι από το βάρος της ευθύνης που θα δέχονταν το οτιδήποτε, αρκεί να μην έχουν ευθύνη και να πιστέψουν. Κάτι.

Αλλά, το τελευταίο διάστημα ολοένα και περισσότερο, ίσως φταίει και η δική μου ωρίμανση (έτσι λέμε το πέρασμα του χρόνου στα ευγενικά, ειδικά όταν πρόκειται για τον εαυτό μας) παιδιά και ενήλικοι βλέπω ότι ένα πράγμα τους ταλαιπωρεί χωρίς λύση να βρίσκουνε καμμία, τόσο που σε κάνει να συγκρατείς τη θλίψη σου για να μην προγκήξεις κανέναν, και αυτό είναι το πόση ανάγκη έχουν να τους ακούσει κάποιος.

Παιδιά των οποίων οι γονείς κάνουν τα πάντα για να πληρώνουν τα διάφορα απαραίτητα αλλά δεν κάνουν τα πάντα για να τα ακούσουν, και έρχονται σε εμένα γεμάτα απωθημένα, καταπιεσμένες σκέψεις και λυσσαλέες αντιδράσεις. Ενήλικοι που άλλη συζήτηση δεν έχουν κάνει εξόν του  ποιος είναι κούκλος ή γκόμενα και τί φόρεσε ο τάδε εχτές, ξαφνικά με σαστισμένα βλέμματα ξερνάνε αγωνία με την πρώτη αφορμή. Άνθρωποι που δεν τολμούν να πουν την αγωνία τους στους ανθρώπους που αγαπάνε, έρχονται στο μάθημα και λένε όλες τις σκέψεις που νομίζουν ότι μόνο εκείνοι έχουν.
Τους κοιτώ με μπλέ βλέμμα και σκέφτομαι γιατί να συμβαίνει αυτό, γιατί να αυτοπεριορίζονται έτσι και μετά λέω ότι τελικά αυτοί βρίσκουν την διέξοδο, σε κάποιον τα λένε τελικά και λέω ότι είναι για εμένα καθήκον όχι μόνο να ακούσω με προσοχή σε αυτά που λένε αλλά να δώσω απόκριση κατά την ειλικρινή μου σκέψη ώστε να μη νομίσουν ότι απλά κάνω υπομονή να φύγουν αλλά να ξέρουν πως με νοιάζει, γιατί με νοιάζει, όχι τόσο το πασίγνωστο μυστικό που θα πουν αλλά περισσότερο με νοιάζει να φύγουν ξαλαφρωμένοι, να ξέρουν ότι μία ξένη, στην ουσία, τους κατάλαβε.

Πόσο σοφή είναι η ιεροτελεστία της εξομολόγησης, και πόσο λείπει τώρα που την περιφρονούν οι άνθρωποι μέσα στην τεχνολογική αλαζονεία!

Την επόμενη φορά έρχονται με άλλες ιστορίες, τρομερές. Κάποιες φορές οι ιστορίες φανερώνουν μεγάλο πόνο. Με δύο τρείς λέξεις, αναγνωρίζεις το σύμπτωμα και την γιατριά που έτσι και κάνεις το λάθος να προτείνεις σε λένε τρελό.

Αυτός ο πούστης ο πόνος πόσο εύκολα πάει και ριζώνει και γαγγραινιάζει και γίνεται θολούρα στο μάτι, έχω βαρεθεί να το βλέπω. Θέλω να μην πονάνε πια άλλο τα παιδάκια.

Και είναι παράξενο το γεγονός ότι δεν είναι τόσο η έγκριση ή η αποδοχή ή ίσως συμφωνία που επιζητούν, αλλά έστω και αν διαφωνήσω βλέπω να ανακουφίζονται όταν λέω τη γνώμη μου, σα να ήταν αυτή η αντίρρηση το λάστιχο της σφεντόνας, με την αντίσταση να εκτόξευσε τη σκέψη και τη βούλησή τους. Μυστήριο η ψυχή του ανθρώπου και τί άλλο να κάνεις παρά να λές ό,τι στα αλήθεια σκέφτεσαι...

Κοιτώ το πρόσωπο και βλέπω την αντανάκλαση των σκέψεων. Υπολογίζω τις λέξεις που θα ντύσουν το μήνυμα, με γόμωση ακαριαία. Πολλές φορές δύο-τρείς λέξεις αρκούν για να θέσουν τα γρανάζια του μυαλού του σε κίνηση. Πολλές φορές όλα είναι μάταια, ο πόνος έχει γίνει συνήθεια και ναρκωτικό. Τι να πείς...


Τόσο άδικο, μάταιο και αχρείαστο κι ωστόσο τόσο επιβλητικό στο σύνολό του, όταν το βλέπεις να εκτυλίσσεται σε βάθος χρόνου, μία μοίρα να πραγματοποιείται, όπως μόνο ο δάσκαλος που παρακολουθεί την αγαπημένο του μαθητή να κάνει όσα είχες προβλέψει μπορεί να κάνει.

Τι άλλο να κάνεις παρά να αγαπάς αυτά τα πλασματάκια που άλλη δύναμη δεν έχουν παρά μόνο την αφοπλιστική τους αθωότητα και την απίστευτη ,μέσα στην άγνοια του μέλλοντος, ελπίδα..

Για τον Χρήστο

Ο Χάρτης του Εδώ

Είναι πολύ περίεργο αυτό που συμβαίνει στους ανθρώπους αυτή την περίοδο. Από τη μία βλέπουν τις εξελίξεις να πραγματοποιούνται μπροστά στα μάτια τους αλλά από την άλλη αδυνατούν να τις ερμηνεύσουν ή να τις διαχειριστούν. Καμμία πρόβλεψη δεν πέφτει μέσα και κανένας δεν δείχνει να ξέρει που παν τα τέσσερα.

Κι όμως τα σημάδια είναι παντού. Μόνο που τα έχουμε συνηθίσει από καιρό και πλέον δεν τα βλέπουμε ως σημάδια αλλά ως κανονική πραγματικότητα.

Πάρε, ας πούμε, τις διαφημίσεις οποιουδήποτε προιόντος. Δεν έχουν αλλάξει. Αυτό που άλλαξε είναι ότι πέφτουν στο βρόντο, σαν μία σταγόνα βροχή πάνω σε έναν αιώνα σκόνης, όχι μόνο επειδή τα οικονομικά των περισσότερων είναι περιορισμένα, αλλά γιατί τόσο τις έχουμε συνηθίσει που απλά δεν μας κάνουν εντύπωση. Ούτε καν τα παιδιά δεν πείθονται. Η διαφήμιση πέθανε, τη σκότωσε η ανάγκη.

Πάρε τα καλλιτεχνικά δρώμενα. Όσο φαντασμαγορικά ή καλοδουλεμένα κι αν είναι, μέσα στην πίκρα της συνειδητοποίησης, μοιάζουν τενεκεδένιες και άψυχες. Από καιρό έτσι ήταν, αλλά νομίζαμε ότι μόνο εμείς ήμασταν που το βλέπαμε και κάναμε ότι καταλαβαίναμε για να μη μας καταλαβαίνουν ότι δεν καταλάβαμε. Κατάλαβες;

Κατάλαβες.

Η πίκρα έχει στεγνώσει κάθε λέξη και κάθε έννοια γιατί δεν υπάρχει τίποτα όρθιο πιά, εκτός από τις μονάδες που έχουμε καταντήσει όλοι μας.

Ούτε καν το συμφέρον δεν συγκρατεί πια τις άλλοτε σφιχτοδεμένες συμμορίες.

Προσωπικά, η πίκρα μου είναι μεγάλη, διότι βλέπω ότι ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που δεν χαμπαριάζουν τίποτα και ακόμα ζουν με την ψευδαίσθηση της κανονικότητας, που κοιτούν τις πένθιμες νεκρικές πομπές του εξευτελισμού μίας κοινωνίας και θαρρούν πως είναι γιορτή και ξεσάλωμα.

Ακόμα τρέχουν στα λίντλ για φτηνά σκουπίδια αμφιλεγόμενης προελεύσεως και ποιότητας. Ακόμα στέλνουν εσεμέσ για να κερδίσουν απίθανα δώρα και ακόμα πληρώνουν για να δούν από κοντά μεθυσμένους ναρκομανείς να χύνουν επί σκηνής. Ακόμα βλέπω ανθρώπους να προσκυνάνε ποιοτικές μούμιες που αποπνέουν σκόνη και χιλιο-ειπωμένες κοτσάνες.

Ακόμα, λατρεύουν την εικόνα που τους έφερε ως εδώ, στο πεζοδρόμιο της λήθης.
Δεν έχει τίποτα άλλο από πουτάνες και ζήτουλες, απλά πράγματα.
Με τις πουτάνες και τους ζήτουλες, ξέρεις που βρίσκεσαι, δεν έχουν απαιτήσεις ούτε βάθος.

Και εδώ, στο πεζοδρόμιο, γυμνοί από δικαιολογίες και εναλλακτικές, τι να μας πεί πια η ιδεολογία, τι να μας πεί το στυλ και η μόδα, τι να μας πεί η τέχνη και η διασκέδαση που να μην είναι άχυρο και σαπουνόφουσκα;

Τι να μας πεί ο σοφός και ο ειδήμονας που να μην είναι απάτη και κούφια κομπορρημοσύνη;

Τι να μας πεί ο οποιοσδήποτε, που να μην έχει ξεπεραστεί όπως τα σουξέ της παρακμής που είχαμε μπερδέψει με τις υποσχέσεις αιώνιας ευτυχίας;

Τί ποτό να πιείς που να μη σε φαρμακώνει και τί τραγούδι να ακούσεις που να μη σε στεναχωρεί;

Ο Σαμαράς, λέει, άλλαξε την εικόνα της Ελλάδας.
Συγχαρητήρια, Αντώνη.
Τα κατάφερες, κι εσύ όπως και άλλοι πριν από εσένα.
Μπράβο σου.
Πάρε τώρα μία πρωθυπουργική σύνταξη, κι άμε στο καλό.
Αρκετά άλλαξες το κλίμα.

Σειρά μου τώρα.

Περί Ποιότητας και άλλων Δαιμονίων

Πάντα με κατέτρεχε αυτό το φάντασμα της ποιότητας.

Ήδη, από τις ραδιοφωνικές μου ημέρες, εδώ και πολλά χρόνια, η αγωνία μη μας πεί κανείς μη-ποιοτικούς μας κατέτρεχε ωσάν Ερινύα και δεν υπήρχε τίποτα πιο ατιμωτικό από το να σε κοιτάξει με ύφος κάποιος και να πεί "Πφφφ!! Ποπ...." ενώ όπως όλοι γνωρίζουν η ροκ και η τζαζ και, βασικά κάθε άλλο είδος μουσικής ξεπερνά σε ποιότητα την ποπ.

Η βασική μου ερώτηση, απορία, ένσταση, αντίρρηση, αγανάκτηση ήταν η εξής: τι είναι ποιότητα;

Και, ακούγοντας διάφορες εκφάνσεις μουσικής ποιότητας, δεν μπόρεσα να εντοπίσω την ουσία της μουσικής ποιότητας ούτε στην ενορχήστρωση, μιας και πολλά κομμάτια με ατέλειες στην  ενορχήστρωση και ήχο θεωρούνται ποιοτικά ενώ άλλα με καλύτερη δουλειά σε αυτόν τον τομέα δεν είναι καθόλου κουλ στον κόσμο των ποιοτικών, ούτε στη θεματολογία, αφού ένα ερωτικό κομμάτι μπορεί να είναι "ανώτερο" ή υποδεέστερης "αξίας" για λόγους που μόνο οι ποιοτικοί ξέρουν και δε μας λένε. Έχει τύχει μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις, όσο πιο ασυνάρτητες οι ηχητικές αντιστοιχίες, τόσο ποιοτικότερος ο καλλιτέχνης.

Ένα άλλο κριτήριο που ίσως θα μπορούσε να αποτελεί μέτρο σύγκρισης είναι η αποδοχή από το κοινό, κι όμως ούτε αυτό κρίνει το τί είναι ποιοτικό, αφού η κλασσική μουσική, που υποτίθεται ότι είναι το απαύγασμα αρτιότητος, εκτιμάται από λίγους και οι πινκ φλόηντ που επίσης θεωρούνται εξαιρετικοί είναι ευρέως γνωστοί. Στον αντίποδα, η λαϊκή μουσική που χαίρει λαικής αποδοχής δεν θεωρείται ποιοτική ενώ η παραδοσιακή πάλι πιάνεται για καλή και μάλιστα τη λέμε έθνικ για να μην τους πάρουμε χαμπάρι ότι έπεσαν στο επίπεδο της λαϊκής μουσικής οι ποιοτικοί.

Αυτό που με εκπλήσσει είναι ότι οι ποιοτικοί δεν συμπεριλαμβάνουν την τεχνική αρτιότητα του μουσικού-τραγουδιστή στα επιχειρήματά τους, πράγμα που με κάνει να εξανίσταμαι διότι πολλά διαμάντια πολλών καρατίων απορρίπτονται αυθωρεί και παρα χρήμα, απλά και μόνο λόγω προέλευσης, ενώ άλλοι συγχωρούνται όσες παραφωνίες και αν κάνουν, απλά και μόνο επειδή έχουν την ταμπέλα του ποιοτικού.

Κάτι άλλο που με εκπλήσσει στην όλη ιστορία με την ποιοτική μουσική είναι ότι όσοι ακούνε την άλλη, την "κακή" μουσική δεν έχουν και καμμία σκασίλα να σε πείσουν να ακούς ότι και αυτοί, ενώ οι "ποιοτικοί" όλο εκφράζουν την περιφρόνησή τους, επιμένουν να αναφέρουν τις μουσικές τους γνώσεις και να εκφέρουν γνώμες χωρίς κανείς να τους το ζητήσει.
Δεν ξέρω γιατί γίνεται αυτό.
Δεν άκουσα ποτέ κάποιον που ακούει λαϊκή μουσική, πχ, να ρωτάει "Ρε Χρήστο, πες μου τη γνώμη σου για τη μουσική που ακούω. Είναι καλή, να την ακούω;"
Ποτέ.

Αυτό που προσωπικά ένιωσα μέσα από τις μουσικές μου εμπειρίες είναι ότι ανάλογα με τη στιγμή όλα είναι στο πρόγραμμα και ότι ακόμα και αυτό που περιφρονούμε μερικές φορές το χρειαζόμαστε πιο απελπισμένα από ότι νομίζαμε.

Για παράδειγμα, ενώ εμένα γενικά μου αρέσει η εύκολη ποπ μουσική, τις μεγαλύτερες χαρές τις έζησα με τη λαϊκή και την παραδοσιακή μουσική, με αυτές έριξα τα πιο τρελλά γλέντια και τους πιο ξέφρενους χορούς, και έχω πολλές αναμνήσεις: γάμοι, τραπέζια,απόκριες, έρωτες, που να σου λέω τώρα. Σε όλες αυτές τις πολύ χαρούμενες περιστάσεις, οι ποιοτικοί κάθονταν σε μία άκρη με ξυνισμένη μούρη.

Το γεγονός ότι τους αρέσει ένα είδος μουσικής, τους έκανε από έπαρση να μείνουν μακριά από και να στερηθούν την αγνή διασκέδαση της ανέμελης συναναστροφής, να αρνηθούν τη συμμετοχή στη χαρά για την οποία είχαν προσκληθεί να συμμετάσχουν.

Τί σόι ποιότητα είναι αυτή; Να σε καλεί ο άλλος στη χαρά του κι εσύ να του κρατάς μούτρα για τη μουσική...

Δεν ξέρω.

Θα μου πείς, ρε Αθηνά, με τι κάθεσαι και ασχολείσαι τώρα;

Ε, όχι. Με πνίγει το δίκιο!

Γιατί η μουσική που με εκφράζει και με κάνει να νιώθω όμορφα και χαρούμενη και αισιόδοξη να θεωρείται κακή ενώ η μουσική που φέρνει ξυνίλα και συνοφρύωση να πιάνεται για καλή;

Διαφωνώ κάθετα.

Καλή είναι η μουσική που με εκφράζει κάθε στιγμή: εύκολη όταν το μυαλό μου έχει σκορπίσει δεξιά και αριστερά, δύσκολη όταν έχω τις μαύρες μου, ντάμπα-ντούμπα όταν θέλω να παραστήσω την γκλάμορους-άμορους γκόμενα, παραπονιάρικη όταν με αφήνεις μόνη, λαϊκή για να μπορώ να τραγουδάω κι εγώ μαζί με καημό όταν θέλω να βγάλω το μεράκι από μέσα μου, έντεχνη όταν σιγο-μουρμουράω διορθώνοντας διαγωνίσματα κι εκθέσεις, σκυλάδικα για να κάνουμε χαβαλέ με την παρέα, τσιφτετέλια στο γάμο και βραζιλιάνικα τις απόκριες, τζαζ στο φέστιβαλ, μπουζουκάκι στην ταβέρνα.

Ποιός θα πεί ότι κάποιο από αυτά είναι χειρότερο από τα άλλα χωρίς να έχει αποκλείσει μία ευχαρίστηση από το ρεπερτόριό του;

Το χειρότερο, ποιός θα πεί ότι κάποιο είδος μουσικής είναι κακό, χωρίς να εννοηθεί ότι οι άνθρωποι που την ακούν είναι κακοί; Και αυτό με ενοχλεί αφάνταστα, διότι μερικοί από τους πιο αξιόλογους ανθρώπους που έχω γνωρίσει, επιτυχημένοι επαγγελματικά ή και αλλιώς, ακούν καψουριάρικα, όλα αυτά που οι ποιοτικοί ονομάζουν σκυλάδικα, αγνοώντας ότι ο όρος "σκυλάδικο" είναι λαϊκής προελεύσεως εξ αρχής.

Αυτό μου θυμίζει κάτι γιαγιάδες, που έλεγαν ότι η ροκ είναι του διαβόλου.

Καλλιτεχνική αρτηριοσκλήρωση, φίλε μου.

"Κι έχεις την εντύπωση, μαύρα όταν τα βάφεις, ευθύς πως είσαι ποιητής, ο μέγιστος Καβάφης...."

Μια στο καρφί

 

• Κάθε χρόνο στο τέλος του θέρους και στα γενέθλιά μου ανεβάζω από μία επετειακή ανάρτηση, κάτι ανάμεσα από απολογισμό και νοσταλγία.
• Φέτος, σκέφτηκα να διαφοροποιηθώ, να τα κάνω δύο-σε ένα, αλλά και να επαναφέρω τις, ενοχλητικές για ορισμένους, βουλίτσες ανά παράγραφο, που μου επιτρέπουν να αλλάζω παράγραφο χωρίς επιπλέον πάτημα του σπέης. Οικονομία χρόνου.
• Το καλοκαίρι αυτό ήταν το καλύτερο εδώ και χρόνια, για πολλούς λόγους.
  
• Παρόλο που δεν πήγαμε πουθενά, περάσαμε τέλεια, κάναμε ένα σωρό πράγματα, μόνοι μας αλλά και με τα παιδιά. Πήγανε στον Αχέροντα και κάναμε ιππασία και ράφτινγκ, πήγαμε στην Πάργα και κάναμε θαλάσσιο ποδήλατο γύρω από το νησάκι, που έκανε τα παιδιά να νιώσουν ωσάν τους πειρατές της Καραϊβικής, πήγαμε αμέτρητες βόλτες, κάναμε αμέτρητα μπάνια, πήγαμε στις νεροτσουλήθρες όπου το αθηνόβιο ξεμωράθηκε κάνοντας περισσότερες τσουλήθρες από τα ίδια τα παιδιά, διαβάσαμε, έκαστος, αμέτρητα βιβλία, φάγαμε πολλά ψητά καλαμπόκια, πολύ μαλλί της γριάς και πολλά βαφλάκια στο Aroma, στην πλατεία, αλλά πάνω από όλα ξεκουραστήκαμε, σωματικά και πνευματικά, κοιμηθήκαμε όσο ήθελε η ψυχή μας.
• Και, προσωπικά, είδα με χαρά τα τελευταία ψίχουλα της κατάθλιψης να τα τρώνε τα σπουργίτια, στο μπαλκόνι όπου τα ρίχνω μετά από κάθε γεύμα, δίπλα από ένα πήλινο με νεράκι για τα πουλάκια, τις ημέρες που κάνει ζέστη. Από τώρα, ευχαριστιέμαι τα πράγματα που έρχονται, είμαι έτοιμη.
• Και, με την ευχάριστη και απρόσμενη αυτή διαπίστωση, γιατί κάποτε νόμιζα ότι θα είμαι αγέλαστη δια παντός, απόρησα γιατί να συμβαίνει αυτό, πράγμα που με τη σειρά του με οδήγησε σε αναπόληση, πως έφτασα ως εδώ. Μετά είπα, κάτσε ρε αθηνόβιο, δεν είσαι και μαθουσάλας, κάτι τέτοια τα λένε οι παππούδες, που όλο τσαμπουνάνε τις ίδιες ιστορίες και πρέπει να κάνεις ότι τις ακούς για πρώτη φορά.
• Ίσως, είναι αυτό η πρώτη ανασκόπηση που έρχεται σαν δεύτερη εφηβεία, το να ψάχνεται ο καθένας και να λέει "Που είμαι τώρα;", να κοιτάει τριγύρω για να δεί πού τον οδήγησαν τα βήματα την ώρα που ο καθένας μας προχωρούσε σκυφτός στο μονοπάτι, μην πέσει σε καμμία λακούβα. που μας έβγαλε ο δρόμος.
• Τίποτα το τραγικό, ευτυχώς, αλλά πολλά μαθήματα. Από διάφορους ανθρώπους, κάθε άνθρωπος και μάθημα.
• Έμαθα ότι μπορείς να λες την αλήθεια χωρίς να κάνεις τον άλλον να κλάψει, ότι υπάρχει καλύτερα, αλλά υπάρχει και χειρότερα, έμαθα ότι η αλήθεια είναι μία αλλά μερικές φορές δεν αξίζει τον πόνο, έμαθα ακόμα ότι η υστερία είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε κάποιον, έμαθα ότι δεν μπορείς να τα κάνεις όλα, όυτε να τα έχεις όλα, αλλά μπορείς να έχεις και να κάνεις όσα σηκώνει το είναι σου.
• Έμαθα ότι για να γιατρέψεις τον εαυτό σου, ο μόνος τρόπος είναι να ασχοληθείς με τους άλλους, όχι ως τέχνασμα αλλά πραγματικά να νοιαστείς και να πράξεις. Έμαθα ότι όσο περί πολλού και αν έχεις κάποιον, στην ουσία είναι ακόμα ένας άτριχος πίθηκος.
• Όταν κάποιος εμφανίζεται με φαμφάρες και αξιώματα, εντός μου τον φαντάζομαι γυμνό και αυτό βοηθάει γιατί τις περισσότερες φορές όσοι εμφανίζονται με φαμφάρες και αξιώματα, γυμνοί είναι γελοίοι.
• Έμαθα ότι οι πληγές ποτέ δεν κλείνουν, ότι ο καθένας πονάει όσο επιλέγει και ότι όλοι, όλοι, μα όλοι, χρειάζονται βοήθεια.
• Έμαθα ότι ένα χαμόγελο δε σημαίνει τίποτα.
• 'Εμαθα ότι οι εύκολες λύσεις, είναι και οι πιο δημοφιλείς: να δείρεις το παιδί σου αντί να το διαπαιδαγωγήσεις, να παραγγείλεις αντί να μαγειρέψεις, να παρκάρεις το παιδί αντί να του μάθεις δύο πράγματα, να βρίζεις αντί να πείθεις, να υποτιμάς αντί να σκέφτεσαι και να κρίνεις, να πάρεις αντιβίωση για να πας στη δουλειά, αντί να το παλέψεις δυο-τρείς μερούλες, με τσάι και με ρέγουλα.
• Έμαθα ότι η εύκολη λύση είναι μερικές φορές να κάνεις τη ζωή σου δύσκολη, να φορτώνεσαι ευθύνες αλλωνών γιατί φοβάσαι υψώσεις ανάστημα, να κάνεις τα πάντα μόνος για να μπορείς να το παίζεις ήρωας ή μάγκας, να εξαγοράζεις την αποδοχή με υποτέλεια, να δέχεσαι τη βρωμιά και αυτό να το χαρακτηρίζεις υπομονή.
• Είδα ανθρώπους να τα κάνουν όλα λάθος, και μετά να αναρωτιούνται γιατί τους βγήκε έτσι το παιδί ή να παραπονιούνται ότι έχουν εύθραυστη ιδιοσυγκρασία και να χαπακώνονται, και μετά να καταστρέφουν τα στομάχια τους.
• Είδα ανθρώπους να αυτοκαταστρέφονται, να τους φωνάζω "ΜΗ!" κι αυτοί να περιγελούν, και μετά την καταστροφή, να έρχονται να μου λένε με σοφία αυτά που τους έλεγα αλλά δεν άκουγαν, επιδεικνύοντας τις πληγές τους σαν απόδειξη της σοφίας τους. Και καμώθηκα την έκπληκτη. "Τι μου λες, βρε παιδί μου! Σοβαρά; Μπράβο ρε. Για αυτό σε παραδέχομαι." Γιατί τί άλλο να κάνεις όταν ο άλλος τόσων χρονών μαντράχαλος συμπεριφέρεται σαν παιδί που θέλει να του παινέσουμε μία ζωγραφιά, πριν την πετάξει στα σκουπίδια...
• Έτσι έμαθα ότι κάθε πράγμα πρέπει να το λές μία φορά, και ότι κάθε επανάληψη είναι περιττή. Αλλά αυτή η μία φορά, πρέπει να είναι σωστά διατυπωμένη και χρονικά σωστή.
• Έμαθα ότι δεν μπορείς να τους σώσεις όλους, έμαθα ότι μερικοί δεν θέλουν να σωθούν και ότι μερικοί είναι τόσο βαθειά νυχτωμένοι που δεν αξίζει καν να ασχολείσαι μαζί τους, και ότι το να το παίζεις σωτήρας είναι πολλές φορές η εύκολη λύση, σαν φαστ-φούντ σωτηρία της ψυχής.
• Έμαθα ότι όσο περισσότερο καυχιέται κάποιος, τόσο πιο βαθειά νυχτωμένος είναι και τόσο πιο βαθειά στο βούρκο βυθισμένος.
• Έμαθα ότι μερικές φορές είναι πιο ευσπλαχνικό να είσαι σκληρός, όπως όταν χαλάς ένα χατήρι στο παιδί για να μην καταλήξει υπέρβαρο και περάσει την υπόλοιπη ζωή του στις δίαιτες και στην υποτίμηση και στα νοσοκομεία, αλλά ότι τις περισσότερες φορές υπάρχουν ρεμάλια που το βρίσκουν αυτό ως πρόφαση για κακοποίηση.
• Έμαθα ότι αυτοί που λένε τη γνώμη τους τσεκουράτα, χωρίς να νοιάζονται για το ποιόν θα πληγώσουν, είναι τα μεγαλύτερα αποβράσματα, είτε λόγω απύθμενου εγωισμού, είτε λόγω υπέρτατης ανοησίας και ότι από αυτούς τους ανθρώπους καλό είναι να κρατάς αποστάσεις ασφαλείας.
• Από την άλλη, έμαθα ότι αυτοί που είναι τελείως διπλωματικοί και ευγενικοί στους τρόπους και με τα πιό καλογυαλισμένα χαμόγελα, τις περισσότερες φορές κρύβουν ψυχικές χαβούζες πολλαπλών επιπέδων και, για αυτό, πρέπει επίσης να κρατούνται σε απόσταση ασφαλείας.
• Το κάθε τί έχει τη σημασία του, τα πάντα μετράνε, τίποτα δεν αξίζει δεύτερη σκέψη, ωστόσο πρέπει να σκεφτόμαστε προσεκτικά το μέλλον και το παρόν, ότι κάποια στιγμή πρέπει να σηκώσουμε τα μάτια από τα βιβλία πριν γίνουμε ρομπότ. Το να ζητάς το καλύτερο δεν είναι αυτοσκοπός αλλά πρέπει να έχει κάποιο ώφελος πρακτικό ειδάλλως είναι άλλη μία ματαιοδοξία των ανίκανων και, αν περιφρονείς κάποιον τότε δεν είσαι τόσο καλύτερος όσο νομίζεις.
• Έμαθα ότι τα περισσότερα για τα οποία στεναχωριόμαστε είναι απλώς αντικείμενα και ότι ευτυχία δεν φαίνεται.
• Το τραγούδι, αυτή τη φορά είναι για μένα και ο τίτλος σημαίνει με λένε δρόμο. Μιλάει για τις γυναίκες του δρόμου, από την άλλη ως γυναίκα είμαι κι εγώ, τέτοια, σωστά;
• Κι αυτό είναι κάτι άλλο που έμαθα, οι γυναίκες είναι πουτάνες, γιατί πουλάνε κι αγοράζουν αισθήματα, λόγια και ζωές, είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι.
• Από την άλλη, τί θα ήταν ο κόσμος χωρίς πουτάνες;

Πολεμο στα καρτέλ των υδραυλικών!

        Δριμύ κατηγορώ εξαπέλυσε από τα έδρανα της Βουλής ο Αλέξης Τσίπρας, κατηγορώντας τους επαγγελματίες του χώρου των υδραυλικών εγκαταστάσεων για δολιοφθορά και συμμετοχή σε συνομωσία κατά των πολιτών.
        Πιο συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του ΞΩΦΑΛΤΣΑ ανέφερε τα εξής:
"...Όλοι γνωρίζουν πλέον ότι οι επαγγελματίες που τοποθετούν τους νεροχύτες και νιπτήρες στις οικίες των πολιτών, με σκοπό να κάνουν οικονομία, αντί να εγκαταστήσουν τους νεροχύτες ή νιπτήρες που πιάνουν όλο τον πάγκο και καλύπτουν όλη την περιοχή γύρω από τη γούρνα, προτιμούν εκείνους τους μεσοβέζικους που μόλις και μετά βίας περιλαμβάνουν τη γούρνα και τη βάση της βρύσης, με αποτέλεσμα ότι νερά πιτσιλιστούν έξω από τη γούρνα να μην μπορούν να ξανακυλήσουν μέσα, το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να μένουν τα νερά έξω, να μένουν πάνω σε πάγκους και επιφάνειες που είτε θέλουν ξανα-σκούπισμα μετά, είτε που , αν το ξεχάσεις, σου μουχλιάζουν οι σιλικόνες και μαυρίζουν εντός της εβδομάδας, ενίοτε δε κυλάνε σε σημεία που δεν  φαίνονται και ξαφνικά βλέπεις τις ξύλινες ντουλάπες να σαπίζουν χωρίς να ξέρεις γιατί.....Η καταγγελία που έγινε από γνωστή Πρεβεζιάνα νοικοκυρά πρόσφατα, αναφέρει μάλιστα τα εξής, κύριοι συνάδελφοι. Και σας το διαβάζω αυτολεξεί. [Όσες πετσέτες και να βάλω γύρω-τριγύρω, όταν πλένω ταψιά, χύτρες ή μεγάλα σκεύη, ή και όταν τα παιδιά πλένουν τα χέρια τους, είναι αδύνατον να μην πέσει νερό έξω από τον νεροχύτη και είμαι αναγκασμένη να καθαρίζω ολόκληρη την κουζίνα πολλές φορές μέσα στην ημέρα, που μου κοστίζει σε κόπο και χρόνο. Τί καλά που ήταν με τους νεροχύτες τους μεγάλους! Είχανε και έξτρα χώρο στο πλάι, ώστε αν βάλεις κάτι μόλις πλυμένο, το νερό που στάζει να κυλάει μέσα στο νεροχύτη και όχι να λιμνάζει απέξω... το τί τραβάω για να μην μου σαπίζουν τα ξύλινα ντουλάπια, δε μπορείτε να το φανταστείτε...]
    ....Βλέπετε λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι ότι η δίκαιη αγανάκτηση της ελληνίδας νοικοκυράς δικαίως στρέφεται κατά των υδραυλικών και κατά των κατασκευαστών κουζινών. Παρακάτω η ίδια νοικοκυρά καταγγέλει ότι τα συνεργεία που τοποθετούν νεροχύτες και νιπτήρες, τους τοποθετούν πρόχειρα και βιαστικά, με λάθος κλίση, γεγονός που επιδεινώνει το φαινόμενο συσσώρευσης υδάτων γύρω από τις γούρνες αλλά  γίνεται και αιτία να μην διαφεύγουν σωστά από την τρύπα του νεροχύτη ή της μπανιέρας και να αφήνουν σκουριές και άλατα στους κατά τα άλλα ξέξασπρους νιπτήρες ή και στις μπανιέρες ακόμα. Όπως βλέπετε το φαινόμενο επεκτείνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς, και σας ρωτώ, κύριοι της κυβέρνησης και της συγκυβέρνησης, τί έχετε κάνει για να σταματήσετε αυτή τη λαίλαπα;

          Εμείς προτείνουμε τα εξής: Πρώτον, να επιβληθεί πρόστιμο στους επαγγελματίες που έχουν τοποθετήσει κάθε νεροχύτη ή νιπτήρα, εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι ένοχος εσφαλμένης εγκατάστασης. Δεύτερον, ζητάμε να φορολογηθούν οι μικροί νεροχύτες και νιπτήρες ώς οικονομικό  κίνητρο για να χρησιμοποιούνται οι μεγάλοι από τους επαγγελματίες και τους ιδιοκτήτες των σπιτιών. Τρίτον, σαν συμπληρωματικό μέτρο, θα προτείνουμε όποιος επαγγελματίας διαγνωσθεί με άγνοια σε πρακτικά θέματα τοποθέτησης νιπτήρων και νεροχυτών, πρώτα να ξαναπηγαίνει σχολείο για να μαθαίνει βασική φυσική, ώστε να μην ξανακάνει τέτοιες αηδίες και κατόπιν, να καταδικάζεται σε εξάμηνο πλύσιμο πιάτων στο νεροχύτη που ο ίδιος τοποθέτησε για να δεί τη γλύκα και να δεί τί τραβάμε, εχμμμ... γκουχ-γκουχ, τι τραβάνε όσοι πλένουν τα πιάτα μίας ολόκληρης οικογένειας...."
       
         Ο πρόεδρος του ΞΩΦΑΛΤΣΑ ολοκλήρωσε την επέμβασή του απευθύνοντας αγωνιστικό χαιρετισμό στις Ελληνίδες που με τους κόπους τους στηρίζουν τους Έλληνες, εν μέσω χειροκροτημάτων από τους βουλευτές όλων των κομμάτων. Το σχετικό νομοσχέδιο θα τεθεί προς ψήφιση την Κυριακή εσπευσμένα με το χαρακτηρισμό του κατεπείγοντος, ενώ αναμένεται να είναι το πρώτο νομοσχέδιο μετά την αύξηση των βουλευτικών αμοιβών που ψηφίζεται παμψηφεί.

          

Πευκαλυπτίλα

...είναι αυτό που αναδύεται από τα πεύκα και τα ευκάλυπτα όταν πλησιάζεις την αγαπημένη σου παραλία.
Ταιριάζει άριστα με την αλμύρα που διακρίνεται καταγάλανη μετά τη στροφή, ανάμεσα στα καλάμια και τα δέντρα, παντού γαλάζιο.
Είναι απίστευτο το πόσο μπλέ χωράει ένα τοπίο.
Αλμύρα, πεύκο και ευκάλυπτος.